غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
35
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
مجدد - به مكانهاى مقدس همچون حرمين شريفين ( مكه و مدينه ) يا نجف اشرف يا كربلا يا كاظمين و ديگر اعتاب مقدسه مانند مشهد و دفن در كنار قبور امامزادگان و بزرگان از علما و صلحا جايز دانستند . ( بنگريد به : وسائل الشيعة 2 / 833 و جامع احاديث الشيعة 3 / 393 ، باب استحباب الدفن فى الحرمين و المشاهد المشرّفة و حكم نقل الموتى اليها من غيرها ) . مشهد چنان كه اشاره شد ، يكى از اين شهرها است كه دليل پيدايش و گسترش آن را در وجود بارگاه ملكوتى امام رضا عليه السّلام ( 148 - 203 ه ق ) هشتمين پيشواى شيعيان بايد جست . از صدها سال پيش بزرگان زيادى زندگى خود را در اين شهر سپرى كردند و يا پس از درگذشت در اين ارض اقدس دفن شدند يا بدن آنها برحسب وصيتشان از شهرهاى دور و نزديك به اينجا انتقال يافت و بتدريج علاوه بر خاكسپارى در رواقهاى حرم ، و صحنها و بهشت ثامن الائمه عليه السّلام ، گورستانهاى شهر ، مثل گورگاه سراب ، نوغان ، قتلگاه و قبر مير و بعدها گلشهر ، خواجه ربيع و بهشت رضا به وجود آمد كه تعدادى از آنها امروزه از ميان رفتهاند . ازآنجاكه عالمان و انديشمندان و هنرمندان الگوهاى يك جامعه هستند و بايسته است ياد و آثارشان در ميان مردم زنده بماند تا نسلهاى بعد جايگاه بلند و خدمات ارزنده آنان را به دست فراموشى نسپارند ، بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى همراه با خدمات ديگر فرهنگى و اسلامى خود چند سال پيش تصميم گرفت مزارات خراسان را كه در گوشه و كنار شهرها و روستاهاى دورافتاده اين استان پهناور پراكنده هستند ، شناسايى كند و به معرفى آنها بپردازد به اين منظور تدوين تراجم علماى مدفون در حرم رضوى در اولويت قرار گرفت و جلد نخست آن به تدوين شرح حال عالمان دينى اختصاص يافت . اثر حاضر و بقيه مجلدات آن محصول اين تلاش چندساله است . چاپ اول اين جلد كه سال 1382 از سوى بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى منتشر شده با همكارى آقايان ابراهيم زنگنه و غلامرضا جلالى فراهم آمده بود و در اين چاپ همه مجلدات با نظارت آقاى غلامرضا جلالى مدير گروه تراجم و انساب و همكارى